ساخت و ساز در تهران صفر می‌شود؟/ جزییات پیشنهاد وزارت نیرو به شورای عالی معماری و شهرسازی

کاظمیان با اشاره به مساله بحران آب می‌گوید، وزارت نیرو پیشنهادی مطرح کرده است: «این پیشنهاد فقط نه به ما بلکه به کل دولت داده شده است که ساخت و ساز متوقف شود. در نامه‌ای که برای ما آمده است، گفته شده که جلسه‌ای با شورای عالی معماری و شهرسازی گذاشته شود و در این مورد تصمیم‌گیری شود. ما یک جلسه آن را دیروز سه شنبه ۲۷ مرداد برگزار کردیم، البته جلسه ما درباره بررسی سیاست‌های کنترل ساخت و ساز و توسعه منطقه کلانشهری تهران بود.»

او با تاکید بر نکات جلسه می‌گوید: «به نظر می‌رسد که از نقطه درست‌تری باید مساله را شروع کنیم، آن هم این است که بارگذاری جمعیتی و فعالیتی جدید در تهران باید در چارچوب اسناد مصوب توسعه و عمران محدود شود. این حتما به معنای محدودیت شدید خواهد بود زیرا نکته ما این است که باید تلاش کنیم جمعیت و فعالیت اقتصادی که مصرف زمین و مصرف آب و کاربری بالایی دارند یعنی نیروی انسانی زیادی لازم دارند، بتوانیم به عنوان نقطه شروع تقاضای ساخت و ساز در تهران محدود کنیم.»

دبیر شورای عالی معماری و شهرسازی تاکید می‌کند: «این نقطه شروع درستی برای موضوع است، وزارت نیرو کلی‌تر درخواست شده است، البته خود آقای رییس جمهور هم از ما خواسته بودند که سیاست‌های کنترل ساخت و ساز و توسعه تهران را ارائه دهیم، یکی از مبانی اساسی آن این است که برای جلوگیری از رشد منطقه تهران بتوانیم بارگذاری جمعیتی و فعالیتی در تهران را محدود کنیم به گونه‌ای که جمعیت تهران اضافه نشود، مکانیسم آن هم این است که فرصت‌های شغلی در تهران به فرصت شغلی از نوع خدمات برتر کلانشهری تغییر ماهیت دهند. ضمن اینکه رونق و توسعه اقتصادی تهران را داشته باشیم اما در عین حال باعث افزایش جمعیت و ساخت و ساز هم نشویم.»

او در پاسخ به این پرسش که آیا این طرح فقط مختص به شهر تهران است یا نه نیز می‌گوید: «ما مجموعه شهری تهران را در نظر داریم  یعنی منطقه کلانشهری تهران که شامل دو استان تهران و البرز می‌شود البته شهر تهران در آن وزن اساسی دارد.»

کاظمیان در پاسخ به پرسش که آیا این طرح روی قیمت مسکن و درآمد شهرداری موثر نیست، نیز می‌گوید: «سناریوواقع بینانه این است که جمعیت پذیری و فعالیت نامتناسب با شرایط تهران را کاهش دهیم، طبیعتا وقتی می‌گوییم خدمات برتر کلانشهری جایگزین شود، رونق اقتصادی در تهران تداوم خواهد داشت. در بحث درآمد شهرداری‌ها هم باید به لایحه درآمد پایدار شهرداری‌ها می‌تواند به شهرداری کمک کند.» او معتقد است که به این دلیل که شوکی به بازار وارد نشود، بارگذاری واقع گرایانه دنبال می‌شود.»

کاظمیان در پاسخ به این پرسش که خدمات برتر کلانشهری دقیقا شامل چه مواردی نیز می‌گوید: «در ادبیات تخصصی اقتصاد شهری، عمدتا فعالیت‌های اقتصادی هستند که بهره‌وری زمین بالاست و در مقابل نیروی انسانی و مساحت بالای زیادی لازم ندارند. مثال آن هم از این خدمات مهندسی، طراحی و رسانه‌ها، صنایع های تک، مصادیق آن‌ها هستند.»

معاون وزیر راه و شهرسازی تاکید می‌کند: در بحث درآمد شهرداری هم اگر بتوانیم این نوع فعالیت‌ها را در شهر رشد دهیم، طبیعتا چون درآمد بالایی دارند، از محل عوارض و مالیات درآمد شهرداری جبران می‌شود. کمااینکه بسیاری از کلانشهرهای دنیا، نرخ رشد جمعیت صفر است و باتوجه به الگوهای ساخت و ساز، از طریق این جایگزین‌های اقتصادی، درآمد شهرها را تامین می‌کنند.

به گفته کاظمیان، این مصوبه هنوز نهایی نشده است، قرار است که سازمان‌ها و وزارتخانه‌های عضو شورای عالی پیشنهادات خود را در سه دسته فوری، میان مدت و دراز مدت مطرح کنند، طبیعی است که به دلیل شرایط بحرانی در تهران تصمیمات سریع صورت بگیرد.