رشد ۳۰ درصد زون‌های فرونشستی اطراف تهران/ خطر در کمین آبخوان‌ها

علی بیت‌الهی رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به کاهش بلندمدت نزولات جوی و افزایش مصرف منابع آبی در کشور اظهار کرد: متاسفانه به دلیل کاهش بارندگی‌ها در بلندمدت از یک سو و افزایش مصرف آب ناشی از توسعه، رشد جمعیت و نیازهای غذایی و مصرفی از سوی دیگر کشور با بحران جدی منابع آب زیرزمینی مواجه شده است.

وی افزود: برآوردها نشان می‌دهد میزان کسری آبخوان‌های کشور تاکنون به بیش از ۱۴۰ میلیارد مترمکعب رسیده و همین مسئله موجب گسترش پدیده فرونشست زمین شده است.

بیت‌الهی با بیان اینکه بارندگی‌های امسال نیز تاثیر محسوسی بر کنترل این روند نداشته است، گفت: با وجود اینکه امسال نسبت به سال‌های گذشته وضعیت بارش‌ها در کشور تا حدودی بهتر بوده، اما تاثیر این بارندگی‌ها بسیار ناچیز بوده و روند فرونشست زمین در کشور همچنان افزایشی است.

وی تاکید کرد: تقریبا تمامی دشت‌ها و اراضی حاصلخیز کشور به دلیل برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی با پدیده فرونشست مواجه هستند و این مسئله اکنون در همه استان‌های کشور به جز گیلان مشاهده می‌شود.

رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: یکی از نکات نگران‌کننده، افزایش وسعت زون‌های فرونشستی در کشور است. بررسی‌های اخیر نشان می‌دهد در جنوب غربی تهران، محدوده دشت تهران تا شهریار و مناطق غربی، وسعت فرونشست زمین در محدوده‌ای حدود ۷۰ در ۳۰ کیلومتر نسبت به ۵ سال گذشته حدود ۲۰  تا ۳۰ درصد افزایش یافته است.

وی افزود: این مسئله نشان می‌دهد در صورت تداوم شرایط فعلی و نبود اقدامات کنترلی، گستره مناطق فرونشستی با سرعت بیشتری افزایش خواهد یافت.

بیت‌الهی با اشاره به تمرکز جمعیت در مناطق درگیر فرونشست گفت: متاسفانه در کشور ما فرونشست با نرخ بالا در مجاورت شهرها و مراکز پرجمعیت در حال وقوع است. زون‌های فرونشستی اطراف تهران، مشهد، اصفهان و محدوده جنوب شرق شیراز نشان می‌دهد که افزایش جمعیت و نیاز روزافزون به آب شرب و مواد غذایی، فشار مضاعفی بر آبخوان‌ها وارد کرده و این پدیده را تشدید خواهد کرد.

رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی هشدار داد: فرونشست زمین پدیده‌ای غیرقابل بازگشت است و اگر در فرصت محدود باقی‌مانده اقدام موثری انجام نشود، کشور با نابودی آبخوان‌ها، آسیب به آثار تاریخی، خسارت به شریان‌های حیاتی و سکونتگاه‌های جمعیتی و همچنین از بین رفتن اراضی حاصلخیز روبه‌رو خواهد شد.

وی تاکید کرد: اراضی کشاورزی در اثر فرونشست ممکن است ظرفیت جذب و نگهداری آب خود را از دست بدهند و به زمین‌های بی‌حاصل و بیابانی تبدیل شوند.