وزیر راه و شهرسازی در پیامی فرارسیدن پنجم اسفندماه، با تبریک روز مهندس، گفت: دولت سیزدهم با برنامه عملیاتی ساخت چهار میلیون واحد مسکونی و تکمیل پروژه‌های عظیمی چون آزادراه تهران- شمال، اثری تاریخی از کیفیت مهندسی ایرانی با کمک همه مهندسان این سرزمین را به یادگار خواهد گذاشت.

تامین روشنایی مناسب معابر، کوچه‌‌ها، خیابان‌‌ها، بزرگراه‌‌ها و بوستان‌‌ها با استفاده از منابع نوری استاندارد و باکیفیت و نورپردازی صحیح المان‌‌های شهری برای هویت بخشی به ابعاد و مختصات، رنگ‌‌ها و طرح‌‌ها در ساختمان‌‌ها، پل‌‌ها، نمادها و آثار فرهنگی و هنری با روش کاملا علمی، از نیازهای همه شهرهای کشور به خصوص کلان‌شهرهاست که متاسفانه در هر دو حوزه به دلیل عدم‌تهیه برنامه و نقشه راه جامع، ضعف‌‌های زیادی وجود دارد.

فروش ساختمان‌های فاقد پایان‌کار نه تنها در پایتخت که در خیلی از شهرها به‌ویژه مناطق خاص نیازمند پایش شهرداری‌ها، رواج گسترده پیدا کرده است. شهرداری با استناد به ظاهر ماده‌ای از قانون شهرداری‌ها عملا اجازه بهره‌برداری از ملک ناقص را می‌دهد؛ به‌طوری‌که این چراغ سبز متولی اصلی «پایش ساخت‌وسازهای شهری» نساز و بفروشی را رواج داده است. این در حالی است که روح قانون شهرداری‌ها و قانون نظام مهندسی «مسوولیت تایید ایمنی و سلامت ساختمان» را از طریق پایان‌کار برعهده شهرداران گذاشته است. نساز و بفروشی حداقل سه پیامد بزرگ دارد.

شهرداری تهران بنا دارد برای احداث ۱۸۰‌هزار واحد مسکونی تا پایان سال ۱۴۰۱ زمینه‌‌‌سازی کند. از جمله تصمیماتی که در قالب قرارگاه جهادی مسکن در شهرداری تهران اتخاذ شده تا ساخت مسکن در استطاعت رونق بگیرد، شناسایی و استفاده از زمین‌‌‌‌‌‌های ذخیره شهری، ظرفیت بافت فرسوده و زمین‌‌‌‌‌‌های متعلق به سازمان‌ها و نهادهای دولتی و نیز شهرداری تهران است.

بیش از ۲۴۶‌هزار مسکن مهر شهری تکمیل نشده در کشور وجود دارد که ضرورت دارد تکمیل آن‌‌‌ در دستور کار ویژه وزارت راه و شهرسازی قرار گیرد. به گزارش خبرگزاری فارس و به استناد گزارش مستند وضعیت طرح مسکن مهر، تا انتهای بهمن‌‌‌ سال ۱۴۰۰، تعداد ۲۱۶‌هزار و ۳۸۸ واحد مسکن مهر شهری که به وسیله شبکه بانکی تامین مالی شده‌‌‌اند، تکمیل نشده و به دست متقاضیان واجد شرایط نرسیده است.

از ۴۰۰ هزار واحدی که در قالب طرح ساخت یک میلیون واحد نهضت ملی مسکن در سال اول برعهده بنیاد مسکن در شهرهای کوچک قرار گرفته، تامین زمین ۱۰۰ هزار واحد انجام شده، ۷۰ هزار متقاضی شناسایی و ۶۵ هزار واحد به مرحله اجرا رسیده است؛ همچنین قرار است اولین پروژه‌ها در شهر قم توسط بنیاد مسکن در خرداد ۱۴۰۱ افتتاح شود.

بر اساس مستندات رسیده از بانک مسکن تاکنون 197 هزار 111 متقاضی نهضت ملی مسکن نسبت به پرداخت آورده اولیه خود در پروژه اقدام کرده‌اند.

معاملات در بازار مسکن به حدود ۱۰ هزار فقره رسیده که دو سوم وضعیت نرمال است؛ از طرف دیگر وعده دولت برای ایجاد نهضت بزرگ ساخت و ساز در کنار عواملی همچون کاهش انتظارات تورمی و افت قیمت ارز، بازار مسکن را آماده ورود به دوره رشد معاملات همراه با ثبات قیمت کرده است.

رالی فقر در بازار مسکن منجر به افزایش سرعت رشد جمعیت بدمسکن شد. یافته‌های «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد براساس یک آمار رسمی و به روز شده، در حالی که جمعیت کل کشور در فاصله سال‌های ۹۵ تا ۱۴۰۰ معادل ۶ درصد افزایش یافته است، سرعت رشد جمعیت بدمسکن ساکن در بافت‌های فرسوده شهری، در همین بازه زمانی، ۱۲ درصد بوده است. این موضوع به معنای افزایش سرعت رشد جمعیت بدمسکن در هسته‌های درونی و میانی شهرهاست. آمارها نشان می‌دهد جمعیت کشور در سال ۹۵ و مطابق سرشماری نفوس و مسکن برابر ۸۰ میلیون نفر بوده است که این میزان با ۶ درصد رشد در سال ۹۹ به حدود ۸۵ میلیون نفر رسید. آمارهای به‌روزرسانی شده از مجموع جمعیت ساکن در بافت‌های فرسوده شهری که یکی از انواع اصلی جمعیت بدمسکن در کشور شناخته می‌شوند حاکی است، این میزان که در سال ۹۵ برابر ۱۱ میلیون و۶۰۰ هزار نفر بوده است در سال ۱۴۰۰ به ۱۳ میلیون و۵۰ هزار نفر افزایش یافته است. این موضوع نشان‌دهنده رشد ۱۲درصدی جمعیت بدمسکن ساکن در بافت‌های فرسوده شهری تنها به فاصله ۵ سال است.

در شرایطی که تورم سالیانه نهاده‌های ساختمانی حدود ۳۵ درصد عنوان می‌شود پروژه نهضت ملی مسکن در بسیاری از مناطق با رکود و کمبود نقدینگی مواجه شده است؛ طبق برآورد دولت هزینه ساخت هر متر از واحدهای پروژه مذکور به ۴.۷ میلیون تومان رسیده اما سازندگان از هزینه‌های متری ۶ میلیون تومان سخن می‌گویند.