وزارت راه و شهرسازی از آغاز قریب‌الوقوع ثبت‌نام طرح مسکن استیجاری خبر داد و اعلام کرد زوج‌های جوان فاقد مسکن در دهک یک تا ۶ که کمتر از ۵ سال از ازدواجشان گذشته، می‌توانند ثبت‌نام کنند.

جنگ‌ها و منازعات مسلحانه، فراتر از ویرانی زیرساخت‌ها، با ایجاد موج‌های گسترده جابه‌جایی جمعیت و تزلزل ارکان اقتصادی، بازار مسکن را با فشاری مضاعف روبه‌رو می‌کنند. در این میان، بازار اجاره‌بها به یکی از بحرانی‌ترین گره‌های معیشتی تبدیل می‌شود؛ چراکه از یک‌سو، بیکاری گسترده توان پرداخت اجاره را از شهروندان سلب می‌کند و از سوی دیگر، سیل پناهجویان ناگزیر به سوی بازار اجاره در مناطق امن‌تر هجوم می‌برند. در چنین شرایطی، هر دو سوی قرارداد ملکی آسیب‌پذیر می‌شوند: مستاجران در میانه‌ کاهش درآمد و تورم فزاینده، قدرت تامین سرپناه را از دست می‌دهند و موجران نیز با چالش افت درآمد یا تخریب دارایی‌های خود دست‌به‌گریبان می‌شوند. گزارش حاضر با تمرکز بر تجربیات کشورهای جنگ‌زده، به‌ویژه بحران اوکراین (از سال ۲۰۲۲ تاکنون)، به بررسی تدابیر حمایتی دولت‌ها می‌پردازد؛ اقداماتی که طیف وسیعی از برنامه‌های یارانه‌ای، حمایت‌های حقوقی و مشوق‌های اقتصادی را برای ثبات‌بخشی به بازار و حمایت از موجر و مستاجر دربرمی‌گیرد.

متخصصان حوزه شهری سال‌هاست از جنبه‌های مختلف مدل‌های توسعه‌یافتگیِ متمرکز شهرها را نقد می‌کنند. در تهران «ریسک ژئوپلیتیک» به‌عنوان متغیری است که چه در سیاست‌های شهرسازی و چه در مدل‌های قیمت‌گذاری کلاسیک مسکن (عرضه و تقاضا) مغفول مانده است.

شهرداری تهران با رونمایی دوباره از طرح «فروش متری مسکن» مدعی است راهی برای سرمایه‌گذاری خرد و خانه‌دار شدن تدریجی مردم پیدا کرده؛ اما منتقدان می‌گویند این طرح بیش از آنکه نسخه‌ای برای درمان بحران مسکن باشد، ابزاری تازه برای جذب نقدینگی و مشروعیت‌بخشی به سوداگری در بازار ملک است.

آن‌طور که معاون وزیر راه و شهرسازی اعلام کرده، تعداد قابل توجهی مسکن استیجاری در کلان‌شهرهایی همچون تهران و مشهد تامین شده که در اختیار مستاجران قرار می‌گیرد. گفته می‌شود واحدها با کابینت و پکیج تحویل می‌شود و پس از وقفه ناشی از جنگ رمضان ثبت‌نام این طرح به زودی آغاز خواهد شد.

وزیر راه و شهرسازی بر ضرورت پیگیری جدی برای تسریع در پیشبرد طرح تامین مسکن استیجاری زوج‌های جوان تاکید کرد و در عین حال از برکناری پیمانکاران کم‌کار در طرح‌های حمایتی مسکن خبر داد.

معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی از آماده بودن بیش از ۶۶ هزار واحد مسکونی در کشور برای افتتاح و واگذاری به متقاضیان خبر داد.

اختلاف در اجاره‌بهای مدنظر موجرها و ارقام مورد توافق مستاجرها در تهران به ۳۳ درصد رسیده است. شاخص اجاره مسکن «دنیای‌اقتصاد»، هزینه اجاره هر مترمربع آپارتمان طی ماه گذشته را به‌طور میانگین ۵۹۰هزار تومان محاسبه کرده‌است، درحالی‌که اجاره‌نامه‌ها با رقم متوسط ۴۴۰هزارتومان منعقد شده است. دو دلیل این فاصله قیمتی را تشریح می‌کند.

سیزدهمین نشست «مجمع جهانی شهرهای سازمان ملل متحد» که از ۱۷ تا ۲۲ مه در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، در حال برگزاری است، در سومین روز خود شاهد هشدار نمایندگان درباره شتاب گرفتن اثرات جنگ و تغییرات اقلیمی بر شهرها بود.

بازار مسکن به شکل تاریخی با «شکاف گسترده» در روند «قیمت پیشنهادی» فروشنده‌ها و «قیمت قطعی» معاملات روبه‌رو شد. شاخص مسکن حاکی است، ماه گذشته متوسط قیمت در فایل‌های در نوبت فروش آپارتمان در تهران به مترمربعی ۱۹۹‌میلیون تومان رسید. اما کارنامه رسمی معاملات مسکن در اردیبهشت ماه، میانگین قیمت قطعی آپارتمان‌های فروش‌رفته را مترمربعی ۱۵۷‌میلیون تومان نشان می‌دهد. به این ترتیب، فاصله «قیمت مدنظر فروشنده» و «قیمت نهایی معاملات» در بازار مسکن به ۲۷درصد افزایش پیدا کرده که در مقایسه با «میانگین تاریخی» خود که حدود ۱۰درصد است، از واگرایی شدید «انتظارات» در دو سمت عرضه و تقاضا حکایت دارد. بررسی‌ها مشخص می‌کند، ۶محرک «هیجان فروشنده‌ها» را در اعلام قیمت‌های بالا ایجاد کرده و همزمان یک عامل مشترک در سمت تقاضا باعث «انجام معاملات» در سطح قیمت پایین‌تر شده است. فروش زیر ۲هزار واحد مسکونی در ماه، بیانگر «رکود خرید بسیار سنگین» است. دو صاحب‌نظر اقتصاد مسکن، «افت درآمد سرانه حقیقی» طی سال‌های اخیر را مسبب وضع موجود می‌دانند که همزمان شرایط ضدتولید را برای سرمایه‌گذاران ساختمانی به‌وجود آورده است. عصر جدید در بازار مسکن ۱۰ مشخصه دارد.